انقلاب نجف پس از اشغال عراق ، بر اثر بدرفتارى انگليسىها نسبت به مردم عراق و بخاطر پيامدهاى جنگ جهانى اوّل ، كه ملّت عراق از انگليس بشدّت ناراضى بودند ، « جمعيّت نهضت اسلامى » را بطور مخفيانه تشكيل دادند كه در رأس آن گروهى از روحانيّون و تعدادى از بزرگان نجف و بعضى از جوانها قرار داشتند . ترور فرماندار انگليسى توسط اين گروه ، بعنوان نقطه شروعى براى انقلاب ، به فال نيك گرفته شد . بگونه‌اى كه شعله‌هاى آن به تدريج همه جا را فرا گرفت و سرانجام ، معاون فرماندار نجف « كاپيتان مارشال » « 5 » به قتل رسيد . شهر نجف به مدت 40 روز محاصره شد به گونه‌اى كه كمبود مواد غذائى و آب آشاميدنى به خوبى محسوس گرديد . اشغال‌گران انگليسى ، تعهّدات ظالمانه‌اى بر مردم تحميل كرده و 12 نفر انقلابى را به اعدام و بقيّه را به زندان و تبعيد محكوم نمودند . « 6 » بهر صورت ، انقلاب نجف اوّلين گام براى انقلاب 1920 « 7 » بود . آلمس بل خاورشناس انگليسى اذعان دارد كه انقلاب نجف مقدمه انقلاب 1920 بود و مىافزايد : كربلا و نجف مانند دو بمب باقى ماندند كه انفجار آنها ، دگرگونى سياسى در عراق را آسان مىساخت و عكس العمل آن حوادثى را در ايران يا در خود عراق در پى داشت . « 8 »

--> ( 5 ) - عبد الرّزّاق حسنى : العراق فى دورى الاحتلال و الانتداب ، سوريه ، صيدا ، انتشارات عرفان ، 1354 ه . ق ؛ 1 / 36 - 37 و ن . ك : د . زكى صالح ، مقدّمة فى دراسة العراق المعاصر ، بغداد ، انتشارات رابطه ، 1953 ، ص 27 . ( 6 ) - عراق فى دورى الاحتلال و الانتداب ، 1 / 37 و موسوعة العتبات المقدّسه ، 1 / 267 - 270 و ن . ك : امين سعيد : ثورات العرب فى القرن العشرين ، قاهره ، انتشارات دار الهلال ، ص 130 - 131 . ( 7 ) - عراق فى دورى الاحتلال و الانتداب : 1 / 38 . ( 8 ) - موسوعة العتبات المقدّسه : 1 / 270 .